Khổng Tử dạy học thế nào: "hữu giáo vô loại" và dạy theo từng người
Khổng Tử nhận học trò không phân sang hèn, dạy mỗi người một cách, chỉ gợi khi trò đã tự nghĩ. Bài đọc phương pháp ấy qua chính các đoạn Luận ngữ.
Khổng Tử, Mạnh Tử và các môn đồ
Khổng Tử là ai theo sử liệu (Sử ký – Khổng Tử thế gia, Luận ngữ): xuất thân ở nước Lỗ, làm quan, chu du các nước, dạy học "hữu giáo vô loại", san định kinh sách; các môn đồ hay được nhắc (Nhan Hồi, Tử Lộ, Tử Cống, Tăng Sâm, Tử Hạ…) và vai trò của họ; Tử Tư; Mạnh Tử và thuyết tính thiện, "dân vi quý"; Tuân Tử và thuyết tính ác; Khổng Tử trong mắt người Việt (Đức Thánh Khổng, tượng thờ ở Văn Miếu); tách người thật khỏi giai thoại và hình ảnh thần thánh hoá.
Học trò Khổng Tử: "ba nghìn đệ tử, bảy mươi hai người hiền" và Khổng môn thập triết
Con số ba nghìn học trò, bảy mươi hai người hiền đến từ đâu? Mười người trong Khổng môn thập triết là ai, giỏi gì? Bài giới thiệu theo Luận ngữ và Sử ký.
Nhan Hồi, Tử Lộ, Tử Cống: ba học trò nổi bật nhất của Khổng Tử và ba tính cách
Nhan Hồi hiếu học mà nghèo, Tử Lộ cương trực mà nóng, Tử Cống giỏi nói và giàu có. Ba học trò ấy cho thấy Khổng Tử dạy và quý người theo những cách rất khác.
Tăng Tử và Tử Tư: dòng truyền từ Khổng Tử đến Mạnh Tử và chữ "đạo thống"
Tăng Tử được gắn với sách Đại học, Tử Tư với Trung dung, rồi Mạnh Tử học từ môn nhân Tử Tư. Bài kể hai người và giải thích chuỗi "đạo thống" đời Tống dựng nên.
Mạnh Tử là ai: cuộc đời "Á thánh", chuyện mẹ dời nhà và những lần gặp vua chư hầu
Mạnh Tử sống khoảng thế kỷ 4 TCN, người nước Trâu, học từ môn nhân Tử Tư, đi thuyết các vua Ngụy, Tề rồi về dạy học. Bài kể đời ông và tách sử với giai thoại.
Thuyết tính thiện của Mạnh Tử: bốn đầu mối, tranh luận với Cáo Tử và "dân vi quý"
Mạnh Tử cho rằng ai cũng có sẵn bốn mầm thiện, và từ đó xây cả một lý thuyết chính trị: dân quý nhất, vua nhẹ nhất. Bài giảng từng ý và những phê phán.
Tuân Tử và thuyết tính ác: vì sao một đại Nho lại nói "tính người vốn ác"
Tuân Tử cho rằng tính người vốn ác, điều thiện là do công sức con người tạo nên qua học và lễ. Bài giải thích thuyết ấy, chữ "ngụy" và chỗ khác Mạnh Tử.
Đức Thánh Khổng trong văn hoá Việt: Văn Miếu, văn chỉ và các giai thoại cần tách bạch
Vì sao người Việt gọi Khổng Tử là Đức Thánh Khổng, thờ ông ở Văn Miếu, văn chỉ làng? Bài giải thích và tách người thật khỏi các giai thoại tô vẽ về sau.
Khổng Tử là ai: cuộc đời người thầy nước Lỗ theo Sử ký và Luận ngữ
Khổng Tử (551–479 TCN) là người nước Lỗ, từng làm quan, chu du nhiều nước rồi về dạy học. Bài kể đời ông theo sử liệu, tách khỏi giai thoại về sau.
Khổng Tử chu du các nước: mười bốn năm đi đâu, gặp gì và vì sao không được dùng
Rời nước Lỗ khoảng năm 497 TCN, Khổng Tử đi qua Vệ, Tống, Trần, Thái… suốt chừng mười bốn năm. Bài kể lộ trình, các lần gặp nạn và bài học về người trí thức.
Bạn cần hỗ trợ thêm?
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.