Nho giáo ở Việt Nam: các giai đoạn từ thời Bắc thuộc đến đầu thế kỷ 20
Nho giáo vào Việt Nam từ thời Bắc thuộc, lớn dần qua Lý – Trần, thành hệ tư tưởng chính thời Lê sơ và suy tàn đầu thế kỷ 20. Bài chia giai đoạn rõ ràng.
Nho học vào Việt Nam thời Bắc thuộc (Sĩ Nhiếp được gọi "Nam giao học tổ" — nói rõ cách gọi của sử cũ); thời Lý – Trần Tam giáo cùng thịnh; Lê sơ, Lê Thánh Tông và Nho giáo thành hệ tư tưởng chính; Mạc, Lê trung hưng; nhà Nguyễn, Minh Mạng và Nho học cuối mùa; Nho giáo ở làng xã (hương ước, văn chỉ, hội tư văn, đình làng); Nho với Phật, Đạo và tín ngưỡng bản địa ở Việt Nam khác Trung Hoa chỗ nào; chữ Hán, chữ Nôm và vai trò nhà nho; Nho học suy tàn và Đông Kinh Nghĩa Thục, phong trào Duy Tân.
Nho giáo vào Việt Nam từ thời Bắc thuộc, lớn dần qua Lý – Trần, thành hệ tư tưởng chính thời Lê sơ và suy tàn đầu thế kỷ 20. Bài chia giai đoạn rõ ràng.
Nho giáo du nhập vào Việt Nam theo bộ máy đô hộ phương Bắc. Bài giải thích vai trò Sĩ Nhiếp, danh xưng "Nam giao học tổ" và cách đọc sử liệu thời kỳ này.
Thời Lý – Trần, Phật giáo thịnh nhưng Nho học lớn dần qua Văn Miếu, Quốc Tử Giám, khoa cử. Bài giải thích vì sao và nhà nho đã đứng ở đâu trong triều.
Thời Lê sơ, nhất là dưới Lê Thánh Tông, Nho giáo thành nền của khoa cử, luật pháp và bộ máy. Bài giải thích nguyên nhân, cách vận hành và cái giá phải trả.
Thế kỷ 16–18 đất nước chia cắt, nhưng khoa cử và Nho học vẫn được duy trì theo những cách khác nhau. Bài so sánh Mạc, Lê trung hưng, Đàng Trong và Tây Sơn.
Nhà Nguyễn đưa Nho giáo vào nhà nước một cách quy củ, nhất là thời Minh Mạng, rồi đứng trước thách thức phương Tây. Bài giải thích thiết chế, thành tựu và giới
Nho giáo về làng qua văn chỉ, hội tư văn, ngôi thứ ở đình và lệ làng do nhà nho soạn. Bài giải thích các thiết chế này vận hành ra sao và còn lại gì hôm nay.
Cùng kinh điển, nhưng Nho giáo Việt Nam vận hành khác Trung Hoa: sống chung với Phật và tín ngưỡng làng, gắn với ý thức độc lập, thiên thực dụng. Phân tích từng
Nho học Việt Nam học bằng chữ Hán, đọc bằng âm Hán Việt, giảng bằng tiếng Việt và có lúc viết bằng chữ Nôm. Bài giải thích vai trò từng lớp chữ và thái độ của n
Đầu thế kỷ 20, chính các nhà nho đỗ đạt đã phê phán lối học cũ, kêu gọi học quốc ngữ và khoa học. Bài giải thích vì sao Nho học suy tàn và điều gì còn ở lại.
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.