Tứ thư Ngũ kinh là gì: chín bộ sách, mỗi bộ nói gì và hình thành ra sao
Tứ thư gồm Đại học, Trung dung, Luận ngữ, Mạnh Tử; Ngũ kinh gồm Thi, Thư, Lễ, Dịch, Xuân Thu. Mỗi bộ nói gì, ra đời thế nào và vì sao gom thành hai nhóm.
#luận ngữ
Sách Luận ngữ: 20 thiên, ai ghi chép, đọc theo thứ tự nào cho dễ vào
Luận ngữ có 20 thiên, tên thiên lấy từ chữ đầu, do học trò Khổng Tử ghi lại. Bài giới thiệu cấu trúc sách, các bản đời Hán và cách đọc cho người mới.
Học nhi thời tập chi: câu mở đầu Luận ngữ nghĩa là gì, đọc đủ ba vế cho đúng
Học nhi thời tập chi là chương đầu tiên của Luận ngữ. Bài đọc đủ ba vế, giải từng chữ khó, nêu các cách hiểu chữ tập và chữ thời, cách dẫn cho đúng.
Ôn cố nhi tri tân, khả dĩ vi sư hĩ: nguyên câu, nghĩa và vì sao gắn với nghề thầy
Ôn cố tri tân thường bị cắt mất vế sau "khả dĩ vi sư hĩ". Bài chép nguyên câu ở thiên Vi chính, giải nghĩa, các cách hiểu và cách dẫn cho đúng.
Học nhi bất tư tắc võng, tư nhi bất học tắc đãi: học mà không nghĩ, nghĩ mà không học
Học mà không nghĩ thì mờ mịt, nghĩ mà không học thì nguy. Bài giải câu ở thiên Vi chính, chữ võng và chữ đãi, kèm câu tri chi vi tri chi đi liền sau.
Tam nhân hành tất hữu ngã sư: ba người cùng đi ắt có thầy ta, đọc đủ cả câu
Tam nhân hành tất hữu ngã sư ở thiên Thuật nhi còn vế sau: chọn điều tốt mà theo, thấy điều không tốt mà sửa mình. Bài giải đủ câu và các câu liên quan.
Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân: câu này xuất hiện hai lần trong Luận ngữ, ở đâu
Điều mình không muốn thì đừng làm cho người. Câu này có ở hai thiên Nhan Uyên và Vệ Linh Công, mỗi lần một ngữ cảnh. Bài chép đủ, giải nghĩa và cách dẫn.
Dục tốc bất đạt, quá do bất cập, hậu sinh khả úy: thành ngữ Hán Việt gốc Luận ngữ
Dục tốc bất đạt, quá do bất cập, hậu sinh khả úy đều từ Luận ngữ. Bài chép câu gốc, thiên, ngữ cảnh và chỗ nghĩa thành ngữ tiếng Việt đã trôi khỏi câu gốc.
Câu nói gán nhầm cho Khổng Tử: "Học, học nữa, học mãi" và cách tự kiểm một câu
Nhiều câu ghi "Khổng Tử dạy" trên mạng không có trong Luận ngữ. Bài nêu những câu hay bị gán nhầm, nguồn thật nếu biết, và năm bước tự kiểm trước khi dẫn.
Tiên học lễ, hậu học văn: có trong Luận ngữ không, gốc từ đâu, hiểu thế nào
Tiên học lễ, hậu học văn không có nguyên văn trong Luận ngữ. Bài truy ý gốc ở thiên Học nhi và Tam tự kinh, giải chữ lễ, chữ văn và tóm các ý kiến quanh khẩu hi
Chữ nhân trong Nho giáo: nghĩa gốc, "ái nhân" và đạo trung thứ
Nhân là khái niệm trung tâm của Luận ngữ. Bài giảng nghĩa gốc chữ nhân, các câu Khổng Tử bàn về nhân, đạo trung thứ và cách Mạnh Tử, Tống Nho hiểu lại.
Quân tử và tiểu nhân trong Nho giáo: phân biệt theo đúng Luận ngữ
Quân tử vốn chỉ người quyền quý, Khổng Tử biến nó thành người có đức. Bài giảng các cặp đối quân tử, tiểu nhân trong Luận ngữ và những câu "quân tử" bị gán nhầm